İdrar kaçırma toplumda çok yaygın görülmekte ve bayanları  sosyal ve psikolojik olarak olumsuz etkilemektedir. Idrar kacirma hayat kalitesini düşürdüğünden, çalışma hayatı ve verimini, özgüvenini, cinsel yaşamını, günlük yaşamını ve arkadaş çevre ilişkilerini olumsuz etkilemektedir. Bayanlar bunu bir tabu olarak gördüklerinden ve büyük bir kesim çözümü olduğunu bilmediginden doktora yeterince başvurmamakta ve başvuranların büyük çoğunluğu da kendini yeterince ifade edememektedir. Burda sorun iki taraflı aslına bakarsanız. Hekimler olarak biz toplumu yeterince bilgilendirmekle yükümlüyüz. Hastalarımızın şikayet ve bulgularını hastayla ıyi bir diyalog içinde değerlendirip sorunun ne olduğunu öncelikle saptamamız gerekmektedir. Idrar kaçırmanın neden kaynaklandığını, ne tip idrar kaçırma olduğunu ve nasıl bir tedavi gerektiğini tespit etmemiz ve bunu hastamızla açık anlaşılır dille paylaşmamız gerekmekte.

İdrar kaçırmanın birkaç tipi var ve hepsinin tedavisi birbirinden çok farklı.

Stres tipi idrar kacirma; karın içi basıncını artıran durumlarda (ağır egzersiz, öksürük, hapşırık, gülme,ağırlık kaldırma) görülen idrar kaçırmadır.

Ani sıkışma (Urge) tipi idrar kacirma; bunlar aniden sıkışıklık his eder ve tuvalette geliştiremezler.

Taşma (nörojenik mesane) tipi idrar kaçırma; burda mesanedeki sinir kas sistemindeki bozukluğa bağlı olarak genelde idrarını hissedememekte, idrar torbası dolunca taşmaktadır.

Anatomik bozukluklara bağlı idrar kaçırma tipi; yapısal, fistül gibi sebeblerden olan durum.

Biz burda nekadar tiplere ayırmaya çalışsakta bunlar birlikte iç-içe geçmiş olarakda karsımıza sıklıkla  çıkmaktadır. Buda tedavi şekillerini değiştirmektedir.

İdrar kaçırmanın birçok sebebi var;  ileri yaş, obezite, enfeksiyon, menopoz, kalıtımsal hastalıklar,norolojik hastalıklar,  şeker hastalığı, ilaç ve madde kullanımı ve toplumumuzda sık belkide en önemli sebebi fazla sayında doğum ve zor doğumu sayabiliriz.

İdrar kaçırma tanısını koymak için  hastanın şikayetini dinlemek, hikayesini sorgulamakla çok önemli yer tutar. Bu konuda birçok test geliştirilmiştir. Ped testi ve masada stres test gibi basit testlerden uroflowmetri ve urodinami gibi ileri testlere kadar birçok test geliştirilmiştir. Bu testler tanı koymamızı sağladığı gibi idrar kaçırma tipi ve tedavi yöntemimizi belirlemektede yardımcı olmaktadır.

İdrar kaçırma tedavi yöntemleri tipine ve kaçırmanın şiddetine göre değişmektedir.

Davranışsal tedavi; bu genelde hafif tiplerde veya diğer tedavilere yardımcı olarak verilmektedir. Hastalara tuvalet alışkanlıkları, beslenme alışkanlıklar, diğer hastalıklarının tedavisi ve kegel egzersizi dediğimiz pelvik taban kaslarının doğru kullanılması ve güçlendirilmesi için eğitim verilmektedir. Kegel egzersizleri oluşan idrar kaçırmaya fayda sağladığı gibi idrar kaçırmanın oluşmasınıda engellemektedir. Kegel egzersizleri aynı zamanda kadınların cinsel yaşamına ve vaginal sarkmanin oluşmaması içinde olumlu etkilemektedir.

İlaç tedavisi; bu konuda elimizde mesanenin uyumsuz çalışmasını düzenleyen ve gevşeten birçok ilaç var. İdrar kaçırma tipine uygun ilaçlar kullanıldığında faydasını görmekteyiz.

Cerrahi tedavi; düşünülenin ve korkulanin aksine biliçli ve tecrübeli kişiler tarafından doğru vakalarda uygulandığında çok olumlu ve hızlı yüz güldürücü sonuçlar almaktayız. Bu ameliyatların genel prensibi idrar yolundaki anatomik bozulmayı düzeltmeyi hedeflenmektedir. Bu ameliyatlar hasta uyutulmadan lokal yada spinal anestezi ile yapılmakta ve aynı gün içinde hasta taburcu edilebilmektedir. Konusunda tecrübeli kişilerce yapıldığında kısa ve başarılı iyi sonuçlar aldığımız  bir ameliyattır.

İdrar kaçırmanın çözümü için toplumun yeterince bilgilendirilmesi ve bu konuda farkındalık oluşturulması çok önem arzetmektedir. Tabiki bu tedavinin konusunda uzman kişilerce uygulanması tedavinin başarısı ve hasta memnuniyeti açısında önemlidir.

 

Op. Dr. Seyit İbrahim SOYSÜREN

Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı